اصول اولیه مدیریت پروژه های عمرانی

مدیریت پروژه عمرانی از علاقه‌مندی‌های افراد زیادی بوده و لازمه موفقیت در آن، پیروی از اصول و نکات مهمی است. برای اطلاع از این قواعد در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

تقریباً همه ما می‌دانیم که این روزها صنعت ساختمان‌سازی و مشاغل مرتبط با آن تا چه اندازه در میان مردم به محبوبیت رسیده است. به طوری که افراد زیادی بعد از کسب مدرک در رشته مهندسی عمران، خود را برای مدیریت پروژه‌های ساختمانی آماده می‌کنند. برای اجرای صحیح این پروژه‌ها و موفقیت در آن‌ها به یک برنامه‌ریزی دقیق و منظم نیاز داریم؛ زیرا کوچک‌ترین اشتباه در این پروژه‌ها هزینه‌های سنگینی را به دنبال خواهد داشت. در ادامه، تمام نکات لازم برای موفقیت در مدیریت صحیح پروژه‌های عمرانی را با شما در میان می‌گذاریم.

پروژه عمرانی چیست؟

قبل از آن که با اصول مدیریت پروژه عمرانی آشنا شویم، لازم است بدانیم که اصلا یک پروژه عمرانی چه نوع پروژه‌ای است؟ پروژه عمرانی از دو کلمه پروژه و عمران تشکیل شده است. زمانی که صحبت از سازندگی و آبادانی باشد از کلمه عمران استفاده می‌شود و به مجموعه کارهایی که لازم است صورت بگیرد، پروژه می‌گویند. بر همین اساس، پروژه عمرانی به مجموعه اقداماتی که برای ساخت‌وساز صورت می‌گیرد و نتیجه آن آبادانی و پیشرفت است، گفته می‌شود.

شاید فکر کنید که تنها ساختمان‌سازی در دسته پروژه‌های عمرانی قرار می‌گیرد؛ در صورتی که مواردی مانند سدسازی، ساخت مراکز تجاری و خرید، راه‌سازی، سالن‌های ورزشی و موارد بسیار دیگر به ‌عنوان یک پروژه عمرانی به ‌حساب می‌آیند. به دلیل سرمایه زیادی که برای اجرای این پروژه‌ها خرج می‌شود، لازم است تا برای اجرای تمامی قسمت‌های آن‌ها با دقت هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی کرد. حال که فهمیدیم منظور از مدیریت صحیح پروژه عمرانی چیست و اجرای صحیح آن چه اهمیتی دارد، مراحل انجام آن را با یکدیگر مورد بررسی قرار می‌دهیم.

مراحل انجام یک پروژه عمرانی

بسته به اهداف مختلف و نیاز جامعه، پروژه‌های عمرانی متفاوتی وارد مراحل طراحی و اجرا می‌شوند. یک اجرای موفقیت‌آمیز می‌تواند سود زیادی را هم برای سرمایه‌گذاران و هم برای افراد دیگر به دنبال داشته باشد. برای موفقیت در مدیریت پروژه عمرانی باید تمام مراحل انجام آن با دقت بالایی صورت بگیرد. صفر تا صد مراحل انجام یک پروژه عمرانی در ادامه معرفی می‌شوند:

– مرحله توجیهی

در اولین مرحله برای اجرای یک پروژه عمرانی ابتدا باید نیازهای مربوط به ساخت‌وساز طرح مورد نظر را شناسایی کرد. بدون شناسایی نیاز، هدف مورد نظر برای اجرای طرح مشخص نمی‌شود. بعد از آن که شما به ‌عنوان مدیر یک پروژه عمرانی، هدف اجرای آن را مشخص کردید، باید امکان‌سنجی آن را مورد بررسی قرار دهید. در این مرحله باید قابل ‌اجرا بودن پروژه را بر اساس محدودیت‌ها و منابع تجزیه و تحلیل کنید. از جمله بررسی‌هایی که در این مرحله صورت می‌گیرد، می‌توان به مطالعات زیست‌محیطی، توجیهی فنی، اقتصادی و اجتماعی اشاره کرد.

– مرحله طراحی اولیه

زمانی که هدف از اجرای پروژه مشخص شد و امکان‌سنجی آن به مرحله توجیه رسید، باید بررسی‌های فنی لازم را انجام داد. در مرحله طراحی اولیه بر اساس مطالعات توپوگرافی و ژئوتکنیکی نقشه‌های مقدماتی طراحی می‌شود.

– مرحله طراحی تفصیلی

اسناد مناقصه و نقشه‌های پروژه در مرحله طراحی تفصیلی آماده می‌شود تا پیمانکار و دستگاه نظارتی مناسب برای انجام پروژه عمرانی مورد نظر انتخاب شود.

مرحله اجرای پیمان

در این مرحله است که انجام پروژه را آغاز می‌کنند و برای شروع ساخت آن اقدام می‌شود.

مرحله بهره‌برداری

با توقف عملیات اجرایی و اجرای کامل پروژه، وارد فاز بهره‌برداری می‌شویم.

اصول مدیریت پروژه‌های عمرانی

در بخش‌های قبلی توضیح دادیم که لازمه موفقیت در مدیریت پروژه‌های عمرانی، پیروی از اصول و نکات مهمی است که باید به ‌دقت انجام شود. این اصول در ادامه توضیح داده می‌شوند:

اصل اول

برای پذیرش یک پروژه عمرانی لازم است تا از تخصص و دانش کافی برخوردار باشید؛ زیرا اجرای یک پروژه عمرانی به هزینه‌های زیادی نیاز دارد که با بروز کم‌ترین اشتباهی، خسارت‌های سنگین و در برخی مواقع حتی جبران‌ناپذیر را متحمل خواهید شد.

اصل دوم

از مهم‌ترین اصول مدیریت پروژه عمرانی می‌توان به داشتن هماهنگی بالا بین مهندسان ناظر و کارمندان و کارگران اشاره کرد.

اصل سوم

یک مدیر حرفه‌ای برای اجرای پروژه‌های عمرانی باید بتواند که در موقعیت‌های اضطراری و حساس از قدرت تصمیم‌گیری بالایی برخوردار باشد.

اصل چهارم

نرم‌افزارهای تخصصی بسیاری در حوزه مدیریت پروژه‌های عمرانی تهیه شده‌اند که با استفاده از آن‌ها می‌توان استاندارد سیستم مدیریت کیفیت را به سطح بالاتری رساند.

اصل پنجم

برنامه‌ریزی دقیق برای اجرای یک پروژه عمرانی لازم است؛ اما برنامه‌ریزی برای اجرای دقیقه‌به‌دقیقه پروژه، آن را با شکست مواجه می‌کند؛ زیرا برنامه‌ریزی برای هر کار کوچکی شما را سردرگم خواهد کرد و دید کلی افراد را در اجرای پروژه از دست می‌دهد.

مدیریت زمان در پروژه‌های عمرانی

بحث مدیریت زمان در مورد اجرای هر پروژه‌ای مرتبط با رشته مورد نظر از اهمیت بسیاری برخوردار است. به عبارت بهتر مدت زمانی که طول می‌کشد تا اجرای یک پروژه به پایان برسد را می‌توان از مهم‌ترین بخش‌های آن به حساب آورد؛ بنابراین اگر می‌خواهید که مدیریت پروژه عمرانی شما به بهترین شکل ممکن انجام شود، حتماً باید مدت زمان اتمام پروژه را تخمین بزنید.

شما با در نظر گرفتن مواردی مانند نوع سازه، کاربری آن، تخریب و گودبرداری، مرحله اجرای اسکلت و مراحل تکمیل سازه می‌توانید به طور تقریبی زمان اجرای پروژه را ارزیابی کنید. هنگامی که مدت‌زمان تقریبی اجرای پروژه مشخص شود، می‌توانید در مورد بودجه‌بندی تمام گام‌ های برنامه ریزی را انجام دهید.

سخن آخر

ما در این مقاله سعی کردیم که راه‌های رسیدن به موفقیت در مدیریت پروژه عمرانی را مورد بررسی قرار دهیم. بر اساس آنچه که گفته شد می‌توان به این نتیجه رسید که اجرای صحیح یک پروژه عمرانی به داشتن یک برنامه منظم نیاز دارد. علاوه بر این، داشتن ابزارهایی مانند استفاده از نرم افزار کنترل پروژه عمرانی ، داشتن قدرت تصمیم‌گیری بالا، هماهنگی بین عوامل اجرایی و تخمین زمان تکمیل پروژه را می‌توان از مهم‌ترین اصول مدیریت پروژه‌های عمرانی دانست که بهره‌مندی از آن‌ها شما را به یک مدیر حرفه‌ای در این زمینه تبدیل خواهد کرد